یادداشتی از بهروز یاری گل / قرآن بخوانيم يا قرآن بدانيم!
قرآن كريم در برخی آيات شريفه و انسانساز خود به دو محور ظاهر و باطن اشاره نموده است كه بطور قطع هر دو وجه بايد مورد توجه و عنايت عاشقان و معتقدان آن كتاب سراسر نور و هدايت قرار گيرد از فرمايشات گوهربار مولای متقيان حضرت علی(ع) است كه میفرمايد:
«ان هذا القرآن ظاهره انيق، و باطنه عميق» (۱) اين قرآن ظاهری دلپذير و درون و باطنش بسيار عميق و ژرف میباشد. بنابراين ظاهر قرآن را میتوان به قرائت زيبا و دلنشين با تجويد و صوت و لحن جذاب، حفظ قرآن كريم، اعجاز قرآن از نظر لفظ و نظم موسيقائی كلمات و آيات و مجلدها و رسمالخطهای زيبا تعبير نمود، بگذاريد كمی جلوتر برويم، اگر كسی ادعای علم تفسير قرآن را در حد عالی نيز داشته، لكن معتقد و عامل به دستورات الهی نباشد، او هم تنها به ظاهر قرآن رسيده است.
حالا اجازه بدهيد در مورد باطن قرآن، يا به عبارت ديگر، جان قرآن سخن بگوئيم. هنگامی كه بزرگان دين، آيات عظام و اهل علم و كسانی كه در قرآن كنكاش نمودهاند به اين نتيجه رسيدهاند كه راه زيادی را در پيش دارند، تا ادعا نمايند، تنها به بخشهائی از باطن كلامالله پی بردهاند. پس بياييم مطلب را سادهتر و قابل فهمتر برای كليه سطوح بيان نمائيم، آيه دوم سوره بقره میفرمايد، اين كتاب (قرآن) بدون هيچ ترديدی روشنگر راه تقواپيشگان است، يا در آيه نهم سوره اسرا میفرمايد، بدرستی كه اين قرآن شما را به بهترين و استوارترين راهها هدايت مینمايد. قاعدتاً گذشته از اعتقاد و عشق و احترامی كه يك مسلمان به آن كتاب آسمانی و انسانساز دارد، بايد سعی در فهم، تدبر و عمل به آئين و دستورات آن نمايد، تا در دنيا و آخرت سعادتمند گردد.
ضمن آنكه خداوند باريتعالی از بنده كوچك خود تا انبياء عظام را در بوته آزمايش قرار داده و به نوعی همه را امتحان مینمايد، كه تنها در اين بازار، عاملين و صادقين خريدار دارند (فنعم اجر العاملين(۲)) (هذا يوم ينفع الصادقين صدقهم(۳)).
نتيجهای كه میتوان از اين بحث بسيار مهم و اعتقادی گرفت اين است كه خداوند از بندگان خود قلبی سرشار از عشق به ذات احديت و خدمت به بندگانش میخواهد و اين ميسر نمیگردد، الا عمل به آنچه كه او میپسندد و پرهيز از آنچه او نهی نموده است.
همه ما انسانها از كوچك تا بزرگ، زمانی پند و نصيحت كسی را بهتر میپذيريم كه احساس كنيم او به گفتار خود عمل مینمايد، قرآن كريم نيز در دو سوره به اين مطلب اشاره نموده است، در سوره بقره میفرمايد: ديگران را به اعمال نيك و خوبیها امر میكنيد، اما خودتان را فراموش نمودهايد و يا در سوره صف میفرمايد: چرا چيزی را كه میگوئيد به آن عمل نمیكنيد اگرچه با تمامی اين اوصاف نبايد از اهميت و فضيلت قرائت قرآن غافل شد و تا آنجا كه توان و استعداد داريم قرآن بخوانيم و با كتاب خدا مأنوس باشيم، لكن بياد داشته باشيم كفة ترازوی عمل بايد سنگينتر از قرائت تنها باشد و در آخرت از ما عمل صالح میخواهند «فمن يعمل مثقال ذره خيراً يره(۴)»
پس بياييم لحظه به لحظه به دنبال عمل صالح و خدمت به خدا و خلق خدا باشيم تمرين يادمان نرود.
پی نوشت:
۱ـ بحارالانوار، ج۲، ص۲۸۴
۲ـ سوره مباركه زمر آيه ۷۴
۳ـ سوره مباركه مائده آيه ۱۱۹
۴ـ سوره مباركه زلزله آيه ۷
ایکا، وب سایت مرکز فعالیت های قرآنی جوانان کشور | نشر قرآن کاری ستودنی است.