وضعیت: پاسخ داده شده
پرسشگر: سعید
تاریخ: شنبه 20 آذر 1389
دسته:
تفسیر قرآن
متن سوال:
آیا « بسم الله الرّحمن الرّحیم » جزء سوره شمرده می شود؟
پاسخ کارشناس ایکا:
به اعتقاد اهل بیت رسول اللّهعلیهم السلام كه صد سال سابقه بر سایر رهبران فقهى مذاهب دارند و در قرآن نیز عصمت و پاكى آنها به صراحت بیان شده است، آیه « بسماللَّه الرّحمن الرّحیم » آیهاى مستقل و جزو قرآن است؛
اما فخر رازى از بزرگان اهل سنت در تفسیر خویش شانزده دلیل آورده كه « بسماللَّه » جزو سوره است.آلوسى نیز همین اعتقاد را دارد.
در مسند احمد نیز « بسماللَّه » جزو سوره شمرده شده است.(1)
در طول تاریخ اسلامى برخى كه « بسماللَّه » را جزو سوره ندانسته و یا در نماز آن را ترك كردهاند، مورد اعتراض واقع شدهاند.
در مستدرك حاكم آمده است: روزى معاویه در نماز « بسماللَّه » را حذف كرد و نگفت، مردم به او اعتراض كردند كه « أ سَرقتَ أم نَسیتَ »، آیه را دزدیدى یا فراموش كردى؟!(2)
امامان معصومعلیهم السلام اصرار داشتند كه در نماز، « بسماللَّه » را بلند بگویند. امام باقر علیه السلام در مورد كسانى كه « بسماللَّه » را در نماز نمىخواندند و یا جزو سوره نمىشمردند، مىفرمود: « سَرقوا اكرم آیة »(3) بهترین آیه قرآن را به سرقت بردند.
در سنن بیهقى در ضمن حدیثى آمده است: چرا بعضى « بسماللَّه » را جزء سوره قرار ندادهاند!(4)
شهید مطهّرىقدس سره در تفسیر سوره حمد، ابن عباس، عاصم، كسایى، ابنعمر، ابنزبیر، عطاء، ابن طاووس، فخررازى و سیوطى را از جمله كسانى معرّفى مىكند كه « بسماللَّه » را جزو سوره مىدانستند.
در تفسیر قرطبى از امام صادقعلیه السلام نقل شده است: « بسماللَّه » تاج سورههاست.
_____________________
1) مسند احمد، ج3، ص 177 و ج4، ص 85.
2) مستدرك، ج3، ص233.
3) بحار، ج 85، ص 20.
4) سنن بیهقى، ج2، ص50.
ایکا، وب سایت مرکز فعالیت های قرآنی جوانان کشور | نشر قرآن کاری ستودنی است.